УУС АЛДАН | "Мүрү саһарҕата"
5.82K subscribers
36.2K photos
3.38K videos
10 files
6.1K links
Уус Алдан улууһун сонуннара

Каналбыт бота
👇
@UAmurusahargataBot
加入频道
👍 Сэһэн Ардьакыап аатынан түмэлгэ үлэ дьонугар аналлаах быыстапка турда

Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр биллэриллибит Үлэ сылыгар Сэһэн Ардьакыап аатынан улуустааҕы кыраайы, историяны үөрэтэр түмэлгэ эргиэн үлэһитэ Анна Павловна Ильина (1919–1987) уонна сэбиэскэй-партийнай үлэһит Евстафий Федорович Федоров (1917–1979) тустарынан «Үлэ – олох төрдө» быыстапка турда. Быыстапка аһыллыытыгар Федоровтар төрөппүт кыыстара, 36 сыл устата Мүрү 1 нүөмэрдээх орто оскуолатыгар нуучча тылын учууталынан үлэлээбит СӨ үөрэҕириитин туйгуна, Учууталлар учууталлара, Мүрү нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо Евдокия Федорова мустубут дьоҥҥо төрөппүттэрин туһунан сиһилии билиһиннэрдэ.

Анна Павловна 19 сааһыгар Дүпсүн сельпотун салайыаҕыттан эргиэн систиэмэтигэр, оройуоннааҕы үп салаатын сэбиэдиссэйин солбуйааччынан, сэбиэдиссэйинэн, кэлин сбербааҥҥа үлэлээн сынньалаҥҥа тахсыбыта. Кини эҥкилэ суох үтүө суобастаах үлэтин «Үлэҕэ туйгунун иһин» (1944 с.), «1941–1945 сс. Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээллэр, потребкооперация Киин Сэбиэтин Бочуотунай кинигэтигэр киирбитэ туоһулууллар.

Евстафий Федорович Дьокуускайдааҕы пед.училищены бүтэрэн баран Чараҥай ситэтэ суох орто оскуолатыгар үөрэх чааһын сэбиэдиссэйинэн, 1939–1942 сс. оройуон үөрэҕин салаатын сэбиэдиссэйинэн, кэлин 4 сыл Горнайга тиийэн райОНО сэбиэдиссэйинэн, партия райкомун пропагандаҕа отделын сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитэ. 1952–1954 сс. ССКП Уус-Алданнааҕы райкомун II сэкирэтээринэн, райком пропагандаҕа отделыгар 1964 с. дылы үлэлээн оройуон сайдыытыгар тус кылаатын киллэрсибитэ. Кини «1941–1945 сс. Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээлинэн, Саха АССР Верховнай Сэбиэтин Президиумун Бочуотунай грамотатынан наҕараадаламмыта. Евстафий Федорович 50-нус сыллартан саҕалаан оройуон, өрөспүүбүлүкэ сүрүн хаһыаттарын актыыбынай кэрэспэдьиэнэ этэ. Кини үгүс ыстатыйалара паапкаларга наарданан көрдөрүүгэ турбуттар.

✍️ Елена Сыроватская, уопсас. кэрэсп.

🏃 Сиһилии👈

@uamurusahargata @ulusmedia
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
💐 Ийэ үрдүк наҕараадатын туппут Туяра Федорова бар дьонугар махтанар

I Хоро нэһилиэгиттэн төрүттээх Туяра Федорова аҕыс оҕону төрөтөн, иитэн күн-күбэй ийэ буолан, алаһа дьиэтин араҥаччылаан, көмүс бүөбэйдэрин көрөн-истэн Чараҥ бөһүөлэгэр ыал буолан олорор. Кини бэҕэһээ Дьокуускай куоракка СӨ Ил Дархан Айсен Николаев илиититтэн «Ийэ Албан аата» III ст. бэлиэни туппутун истэн биир дойдулаахтара эҕэрдэбитин тиэрдэбит уонна бу дьиэ кэргэн туһунан сиһилии билиһиннэрэбит.

Ыал аҕата Дмитрий Николаевич Мэҥэ Хаҥалас Лоомтука бөһүөлэгиттэн төрүттээх. Кини автосервис арыйан үлэлээн, билигин улууспутугар биир биллэр, дьон махталынан угуттанар мэхээнньик буолар. Федоровтар алта уол, икки кыыс оҕолоохтор. Улахан уоллара Игорь 20 саастаах, Аллараа Бэстээххэ транспортнай техникумҥа үөрэнэр. Иккис уол Игнат Дьокуускайга поварынан үлэлиир. Түөрт оҕо оскуолаҕа үөрэнэллэр: Денис 9-с “а”, Ринат 7-с “а” кылааска “Уолан” гимназияҕа, улахан кыыс Нарияна “Кэнчээри” ансаамбылга ыллыыр буолан, Мүрү 1-гы №-дээх орто оскуолатыгар көһөн, 6-с “а” кылааска, кыра кыыс Ньургуйаана Чараҥ орто оскуолатыгар 4-с кылааска үөрэнэр. Онтон алта саастаах Дима Чараҥнааҕы “Кэрэчээн” оҕо саадын иитиллээччитэ уонна саамай кыралара Коля 1,5 саастаах.

Оҕолор бары ким волейболунан, ким оҕунан ытыыга, улахан кыыс ырыанан дьарыктанар, кыра кыыс английскай тылы олус сэҥээрэр. Ыал ийэтэ улууска биир бастыҥ уопсастыбанньык, нэһилиэгэр эдэр ийэлэр түмсүүлэрин бэрэссэдээтэлэ. Нэһилиэгэр 2019 сыллаахха «Сыл бастыҥ уопсастыбанньыга» аатын ылбыта.

Туяра Гаврильевна үөрүүтүн бу курдук үллэстэр: “Маннык үрдүк наҕарааданы саҥа ыллаҕым дии, наһаа долгуйдум, үөрдүм. Бэҕэһээ наҕараадабын үөрүүлээх быһыыга-майгыга туппутум. Бүгүн култуурнай тэрээһиннэри көрө, сэргэхсийэ сылдьабын. Биһиэхэ анаан наһаа үчүгэй тэрээһиннээх, киэҥ программалаах күннэри тэрийбиттэр, олус диэн астынным. Маннык чиэскэ-бочуокка таһаарбыт дьоммор-сэргэбэр уонна ийэ аатын чиэстээхтик сүгэн этэҥҥэ олорорбор дьиэ кэргэммэр, аймахтарбар махтанабын”.

🏃 Саайтка👈

@uamurusahargata @ulusmedia
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Барҕарыы суолун батыһан, саҥа аартыктары арыйарга!

Мүрү нэһилиэгин баһылыгын быыбарыгар кандидат
Семен БОЧКАРЕВ программата

Бэйэтин туһунан: төрөөбүт сирэ – Бороҕон сэлиэнньэтэ. Кэргэннээх, икки оҕолоох.

Үөрэҕэ: 2011 с. М.К. Аммосов аатынан Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет Медицинскэй институтун бүтэрбитэ. «Анестезиолог-реаниматолог быраас» идэтигэр интернатураны ааспыта. 2019 с. Саха сирин Баһылыгын инновационнай менеджмеҥҥа Үрдүкү оскуолатын «Судаарыстыбаннай уонна муниципальнай салайыы» салаатын бүтэрбитэ. 2020 с. М.К. Аммосов аатынан Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет Медицинскэй институтугар «Доруобуйа харыстабылын тэрээһин үлэтэ уонна уопсастыба доруобуйата» салаатын бүтэрбитэ.
Үлэтэ: студенныыр кэмигэр 5-с разрядтаах тутууга пиломатериал укладчига. 2011 с. Г.Г. Никифоров аатынан Уус Алданнааҕы улуус киин балыыһатыгар анестезиолог-реаниматолог быраас. 2019 с. Г.Г. Никифоров аатынан Уус Алданнааҕы улуус киин балыыһатын кылаабынай бырааһын солбуйааччы.
Уопсастыбаннай үлэтэ: 2011-2013 сс. – Мүрү нэһилиэгин «Сайдыы» эдэр ыччат түмсүүтүн чилиэнэ. 2013-2014 сс. – Уус Алдан улуустааҕы проф­союһун эдэр ыччат Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ. 2014-2019 сс. – Уус Алдан улууһун доруобуйа харыстабылын үлэһиттэрин профсоюһун бэрэссэдээтэлэ. 2022 с. Мүрү нэһилиэгин Сэбиэтин депутата.


Уопсай соруктар
1. Нэhилиэк социальнай-эко­номическай сайдыытын программатыгар саҥалыы тыын киллэрэн, экономикабыт уонна дьон олоҕо тупсарыгар үлэлэһии.
2. Федеральнай уонна рес­публикатааҕы программалартан нэһилиэккэ сөптөөҕү талан, олоххо киллэрэргэ күүстээх үлэни ыытыы.
3. Чугас сытар нэһилиэктэри, улуус дьаһалтатын, общественнай тэрилтэлэри, Саха сирин бырабыыталыстыбатын уонна министиэристибэлэри кытта ыкса бииргэ үлэлэһии. (программалары эбии, ППМИ, КРСТ).
4. Нэһилиэкпит бюджетын дохуоттаах чааһын элбэтэргэ бы­лааннаах үлэни ыытыы.
5. Мүрү нэһилиэгин түөлбэлэригэр сытыытык турар проблемаларга үлэлэһии, 5 сыл иһигэр үмүрүтүү.

Салгыы комментарийдарга👇

Матырыйаал баһылыкка кандидат С.С. Бочкарев фондатыттан төлөннө
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Старшеклассникам из Москвы, Калуги, Брянска и Московской области рассказали о преимуществах учебы в вузах Якутии.

«Суровый климат Якутии заставляет человека думать головой, работать и заниматься саморазвитием. В республике количество молодых учёных приближается к тысяче. В СВФУ учится более 19 тысяч учащихся из 42 регионов, в том числе более тысячи иностранных студентов из 54 стран», - рассказал научный сотрудник СВФУ Иван Троев.

«Якутия стала лидером по экспорту IT-услуг на Дальнем Востоке. На базе СВФУ создан Центр студенческих IT-инкубаторов. По версии МГИМО, в Якутии был создан лучший студенческий бизнес-инкубатор России. Студентам предоставляются возможности для запуска своего стартапа во время учебы в вузе», - отметила директор студенческого бизнес-инкубатора OREH Анисия Лазарева.

По данным аппарата полпреда ДФО, с 2015 по 2023 годы количество студентов, приехавших из других регионов, выросло в более чем два раза.
👍 Олоҥхо декадатын чэрчитинэн бүгүн улуус таһымнаах «Дьиэрэй» фольклорнай күөн-күрэс олоҥхону толорооччу уонна олоҥхону суруйааччы, оһуохай Аар Дархан этээччитэ, спорт үтүөлээх үлэһитэ, СӨ үөрэҕириитин уонна култууратын туйгуна, "Во славу и пользу республики" М.Е.Николаев  Фондатын лауреата Семен Черноградскай 75 сааһыгар ананан ыытылынна.

Күөн-күрэс үгэс быһыытынан толоруллар фольклор көрүҥнэрин тарҕатар, саҥа талааннары арыйар, үйэтитэр, үүнэр көлүөнэ ыччакка саха норуотун уус-уран айымньыларын билиһиннэрэри, үөрэтэр, кылыһахтаах кэрэ куоластаах, уус-уран тыллаах-өстөөх ырыаһыттары киэҥ эйгэҕэ таһаарар сыаллаах ыытылынна. Барыта 17 биирдиилээн толорооччуттан, 5 бөлөхтөн тойукка, дэгэрэҥ уонна норуот ырыаларыгар, чабырҕахха, төрүт дорҕооҥҥо бастыҥнары быһаардылар.

​Дьүүллүүр сүбэ үлэлиир кэмигэр Үөһээ Дьааҥы улууһуттан библиотека үлэһитэ, олоҥхону толорооччу, чинчийээччи Саргылана Слепцова үгэ, таҥалай ырыатын толорон көрөөччү кутун тутта.

Чабырҕах: ​
​I үрдэл – “Чобуо” бөлөх, сал. Майя Аржакова (Бэйдиҥэ).

Төрүт дорҕоон: ​
​I үрдэл – “Дьүрүскэн” бөлөх, сал. Анисия Гаврильева (Найахы).
​II үрдэл – Федот Винокуров (Бэйдиҥэ).
​III үрдэл – Милена Рязанская (Курбуһах).

Тойук: ​
​I үрдэл – Устиния Борисова (Суотту).
​II үрдэл – Алевтина Уразбахтина (Мындааба).
​III үрдэл – Марта Ушницкая (Баатаҕай).

Дэгэрэҥ уонна норуот ырыата:
​Биирдиилээн толоруу:
​I үрдэл – Александра Портнягина (Сыырдаах).
​II үрдэл – Николай Лыткин (Өнөр).
​III үрдэл – Игнатий Слепцов (Бэйдиҥэ).

​Бөлөҕүнэн толоруу:
​I үрдэл – “Долун” бөлөх, сал. Милена Рязанская (Курбуһах).
​II үрдэл – “Сайылык далбардара”, сал. Зоя Петрова (Сыырдаах).
Кылаан Чыпчаал: “Татыйык” бөлөх, сал. Татьяна Габышева (Тумул).
Семен Ильич Черногадскай анал бирииһэ – Иван Карпов (Мүрү).

@uamurusahargata @UAkultura
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
#БАРЫБИИРГЭ

Бүгүн Майаҕаска СВО-ҕа сылдьар уоллаах Матрена Иванова дьиэтигэр киинтэн ититии киирдэ.

Бу туһунан Хоро нэһилиэгин баһылыга Алексей Ушницкай иһитиннэрдэ: "Матрена Афанасьевна уола Николай Иванов СВО-ҕа хантараагынан сулууспалыы сылдьар. Ийэтэ Майаҕаска соҕотоҕун олорор. Бүгүн кини дьиэтин киинтэн ититиигэ холбооммут, ийэ барахсан дьиэтэ сылыйан үөрдэ.

Бу иннинэ мууһун хааччыйбыппыт уонна муҥха балыгыттан бэрсибиппит".


@uamurusahargata @ulusmedia
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🥊🥊Биир дойдулаахпыт Виталий Стручков профессиональнай бокса турнирыгар кытта сылдьар

Боксаҕа Россия спордун маастара, Россиятааҕы турнирдар хас да төгүллээх кыайыылааҕа, ДВ чемпиона Виталий Стручков бүгүн профессиональнай бокс норуоттар икки ардыларынааҕы турнирыгар кыттаары ыйааһынын ааста.

Биир дойдулаахпыт, 21 саастаах спортсмен 60 кг ыйааһыҥҥа киирсиэҕэ. Утарылаһааччыта Кыргызстантан сылдьар 22 саастаах норуоттар икки ардыларынааҕы кылаастаах спорт маастара Рысбек Бектенов. Кини Кыргызстан чемпионатын финалиһа, Азия 22 саастаах ыччатын чемпионатын үһүс призера.

Виталий Стручков профессиональнай боксаҕа диэри тиийбит өрөспүүбүлүкэбит иккис спортсмена. Итиэннэ Уус Алдан улууһуттан маннык үрдүк таһымнаах турнирга киирсэр бастакы боксёрбут.

Кини иннинэ ДВ сэттэ төгүллээх чемпиона, Россия чемпионатын икки төгүллээх призера, Коротков турнирын үс төгүллээх кыайыылааҕа Петр Васильев профессиональнай боксёр быһыытынан биллэр.

Киэн туттан туран, Виталий Стручковка ситиһиилэри баҕарабыт

Ольга Шепелева
Кэптэнигэ ыытыллар республика турнирыгар 102 боксёр күөн көрсөр

Биир дойдулаахпыт боксаҕа РСФСР уолаттарга кыайыылааҕа Александр Петухов кэриэһигэр оҕолорго өрөспүүбүлүкэтээҕи бокса турнирын бастакы күнэ түмүктэннэ. Күрэхтэһии сэтинньи 23-26 күннэригэр ыытыллар.

Турнирга Дьокуускай куораттан Олимпийскай эрэллэри бэлэмниир училищеттан, кадетскай оскуолаттан, "Панчер" кулууптан, Нерюнгри куораттан, Кэбээйи, Чурапчы улууһуттан, Мэҥэ Хаҥалас улууһун Майатыттан, Харатыттан, Аллара Бэстээхтэн, Уус Алдан улууһуттан (Түүлээхтэн, Кэптэниттэн, Бороҕонтон, Майаҕастан, Мындаабаттан) 102 боксёр 29 ыйааһыҥҥа күөн көрсөр.

Бастакы күҥҥэ 20 киирсии буолла, бүгүн - иккис күҥҥэ 31 күөн көрсүһүү ыытыллыаҕа.

Күрэхтэһиигэ Уус Алдан улууһун боксаҕа спордун бастакы маастара Константин Бурцев бочуоттаах ыалдьыт буолан, эдэр спортсменнары кыайыыга кынааттыыр.
Турнир кылаабынай судьуйата Илья Иванов, кылаабынай сэкирэтээр Александр Максимов.

Ольга Шепелева

@uamurusahargata @ulusmedia